تغذيه نوزادان (تا يک سالگی)

پزشکان توصيه می‌کنند که بچه تا چهار الی شش ماهگی فقط شير بخورد: شير مادر يا شير خشک آهن‌دار و تا یک ساله نشده شیر گاو نخورد. مقدارش را هم اين طور تعيين کرده‌اند (که البته برای شير مادر نمی‌شود مقدارش را ديد ولی رضايت و سير شدن بچه را چرا):
در دو ماهگی: ۱۵۰ الی ۱۸۰ سی‌سی، هر سه چهار ساعت يک بار
در چهار ماهگی: ۱۵۰ الی ۱۸۰ سی‌سی، چهار تا شش مرتبه در ‌روز
در شش ماهگی: چهار پنج وعده شیر در روز (بر روی هم ۷۲۰ الی ۹۶۰ سی‌سی)
در نه ماهگی: سه چهار وعده شیر در روز (بر روی هم ۷۲۰ الی ۹۶۰ سی‌سی)

بچه که چهارماهه شد کم‌کم با قاشق و غذای جامد آشنا می‌کنیمش. اولین غذای جامدی که باید به بچه بدهیم گروه غلات است. می‌شود از پودرهای غلات آماده استفاده کرد ولی بهتر است غذا را خودتان در منزل درست کنید. معمولاْ با برنج شروع می‌کنند و با شیر مادر، شیر خشک یا آب، برنج پخته له‌شده را رقیق و نرم می‌کنند. این مخلوط را حتماْ با قاشق و نه با شیشه به کودک بدهید. در ابتدای کار فقط یک قاشق و یک وعده در روز به بچه این غذا را بدهید و آرام آرام مقدارش را به سه چهار قاشق و یک تا دو وعده در روز افزایش دهید (به میل بچه توجه کنید). اگر از پودرهای آماده استفاده می‌کنید نوع آهن‌دارش را انتخاب کنید.

بچه که به شش ماهگی رسید در عین این که شیر و چهار قاشق یا بیشتر از غلات نرم شده در روز را به او می‌دهیم سبزیجات را هم شروع می‌کنیم. این سبزیجات را باید خوب بپزیم و از صافی رد کنیم یا له کنیم. البته می‌توانیم از پوره سبزیجات آماده موجود در بازار هم استفاده کنیم. در ابتدای کار یک قاشق از یک نوع از سبزیجاتی که مزه ملایمی دارند مثل لوبیاسبز، نخودفرنگی، کدو سبز یا هویج را به بچه بدهید و به تدریج مقدارش را به چهار پنج قاشق و یک تا دو وعده در روز افزایش دهید.

میوه را یک ماه بعد از شروع سبزیجات به بچه بدهید. باز هم به تدریج مقدارش را به چهار پنج قاشق و یک تا دو وعده در روز برسانید. از میوه‌های پوست‌کنده و پخته استفاده کنید که یا در مخلوط‌کن نرم کرده و یا از صافی گذرانده‌اید. از پوره میوه آماده هم می‌توانید استفاده کنید ولی دقت کنید که کم‌شکر یا بی‌شکر باشد. در این سن می‌توانید ۱۲۰ الی ۱۸۰ سی‌سی آب‌میوه خالص هم به بچه بدهید اما در شروع یک سهم آب‌میوه را با دو سهم آب مخلوط کنید و به تدریج غلظت آب‌میوه را بالا ببرید تا بچه عادت کند. آب‌میوه را حتماْ در لیوان به بچه بدهید نه در شیشه شیر. هنوز غذاهای انگشتی (غذاهایی که بچه بتواند خودش بردارد و بخورد) و گوشت و سایر پروتئین‌ها برای بچه زود است و باید در هشت نه ماهگی این غذاها را شروع کرد.

در نه ماهگی بچه در روز هم شیر می‌خورد هم چهار قاشق یا بیشتر غلات، سبزیجات و میوه‌جات. حالا وقت اضافه کردن پروتئین است. غذاهای پروتئینی شامل انواع گوشت‌های پخته و له شده یا چرخ‌کرده از قبیل مرغ، گوشت گوساله، بوقلمون، گوشت گوسفند، ماهی‌ تیغ گرفته و جگر و نیز پنیر کم‌نمک، کره بادام‌زمینی و زرده تخم مرغ است (سفیده تخم مرغ را تا قبل از یک سالگی به بچه ندهید چون احتمال بروز حساسیت زیاد است). مقدارش را از یک تا دو قاشق غذاخوری شروع کنید و به سه چهار قاشق غذاخوری یک وعده در روز برسانید. اگر به نظرتان می‌رسد که بچه از گوشت خالی خوشش نمی‌آید آن را با سبزیجاتی که دوست دارد مخلوط کنید.

در این سن غذاهای نرم سفره و غذاهای انگشتی را می‌توانید به بچه بدهید. با خوراکی‌های نرم و کوچک شروع کنید مثل قطعات کوچک میوه‌های نرم و سبزیجات پخته، ماکارونی پخته، بیسکویت‌های بی‌شکر (مثل ترد یا بیسکویت صبحانه گرجی). اما اگر کسی پیش بچه نیست این غذاها را در اختیارش نگذارید چون ممکن است در گلویش گیر کند و احتمال خفگی را پیش بیاورد. ۱۲۰ تا ۱۸۰ سی‌سی آب میوه خالص در لیوان هم می‌توانید به بچه بدهید. در سه ماه آتی غذای بچه مثل سایر افراد خانواده شامل سه وعده اصلی و دو وعده بین غذا خواهد شد.

تا بچه یک ساله نشده از دادن عسل، شیرگاو و سفیده تخم مرغ به او خودداری کنید.

بچه که به یک سالگی رسید شیر هموژنیزه کامل (با چربی) به او بدهید (یک نکته رو هم از خودم این جا اضافه کنم: دخترم نگار متاسفانه نتونست شیر خودم رو بخوره و با شیرخشک تغذیه شد. دکترش وقتی نگار یک ساله شد گفت هم شیرش رو بکن شیر پاستوریزه و هم نحوه دادنش رو تغییر بده و به جای شیشه با لیوان بهش بده. نگار هم مزه جدید و هم نحوه جدید خوردن رو به راحتی پذیرفت و یک شبه شیشه رو ترک کرد. انگار قبول کرده بود که این شیر جدید رو باید با لیوان خورد). شیر و فراورده‌های لبنی که بچه مصرف می‌کند نباید از ۴۸۰ الی ۷۲۰ سی‌سی در روز (در شیشه یا لیوان) و آب‌میوه‌ای که می‌خورد نباید از ۱۲۰ الی ۱۸۰ سی‌سی در روز (فقط در لیوان) بیشتر شود. غذاهای متنوعی به بچه بدهید تا عادات خوب تغذیه در او شکل بگیرد.

در این سن بچه باید بخواهد که با دست یا قاشق و چنگال غذا بخورد و بتواند از لیوان بنوشد. در چند ماه آتی باید شیشه را از او بگیرید. به یاد داشته باشید که با کم شدن سرعت رشد بچه در دو سه سال آتی، اشتهایش کم می‌شود و ممکن است بدغذایی کند.

خوراکی‌هایی که ممکن است باعث خفگی بچه شود را هنوز به او ندهید، مثل هویج خام، بادام زمینی، انگور درسته، گوشت‌های سفت، ذرت بوداده، آدامس و آب‌نبات.
از دادن مقادیر زیاد دسرهای شیرین، نوشابه، آب‌میوه‌های آماده (ساندیس و غیره)، غلات حجیم‌شده شکردار (مثل چی‌پف)، چیپس، پفک و شیرینی به بچه خودداری کنید چون ارزش غذایی پایینی دارند.

تغذیه بچه‌های بزرگتر رو هم روزهای دیگه بررسی کنیم باشه؟ برم نهار درست کنم که خودمون امروز از تغذیه نمونیم!

منبع (البته با کلی خلاصه کردن)
شاد باشيد
آزيتا   
نویسنده : والدین ایرانی ; ساعت ۱٠:٢٥ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱۸ فروردین ،۱۳۸٢